الموضوع: از احکام شرعی درباره اموال یتیمان بر اساس حکم خداوند در آیات محکم کتاب او قرآن عظیم

1

از احکام شرعی درباره اموال یتیمان، بر اساس حکم خداوند در آیات محکم کتاب او (قرآن عظیم)

-1-
الإمام المهديّ ناصر محمد اليمانيّ

05 - رمضان - 1447 هـ
22 - 02 - 2026 مـ
۳ – اسفند – ۱۴۰۴ ه.ش.
06:43 صبح
(بحسب التقويم الرسميّ لأمّ القُرى)

[لمتابعة رابط المشاركة الأصلية للبيان]
https://mahdialumma.online/showthread.php?p=496071
___________

از احکام شرعی درباره اموال یتیمان، بر اساس حکم خداوند در آیات محکم کتاب او (قرآن عظیم)

نقل‌قول از: الصقرالوكري
شخصی از دنیا رفت و بیست سکه طلا بر جا گذاشت و به برادرش وصیت کرد که آنها را وقتی پسرش بزرگ شد به او بدهد.عموی پسر، آن بیست سکه طلا را فروخت و با پولش کسب‌وکاری راه‌اندازی کرد. او در این مدت خرج برادرزاده‌اش و مادر او را می‌داد. وقتی پسر بزرگ شد و فارغ‌التحصیل گردید، سهم خود را از آن کسب‌وکار مطالبه کرد. بین آنها اختلاف و شکایت و دادگاه پیش آمد. عمو می‌گوید حاضر است همان بیست سکه طلایی را که پدر پسر وصیت کرده بود به او بدهد. اما پسر می‌خواهد کل پروژه (کسب‌وکار) را بگیرد و می‌گوید سرمایه اولیه پروژه مال او بوده، پس خود پروژه هم حق اوست.
فتوا دهید:
آیا او چنین حقی دارد، یا فقط همان بیست سکه طلا را باید بگیرد؟
پیوند نقل قول:
https://mahdialumma.online/showthread.php?p=496067
پایان نقل قول از الصقرالوكري
بِسم الله الرَّحمن الرَّحيم، و رمضان بر امت اسلامی و همه انسان‌های باوجدان و بشردوست مبارک باد، و خداوند اندوه و گرفتاری را از هر ستمدیده‌ای در سراسر جهان برطرف سازد، و این پاسخی است به پرسش‌کنندگان:
پس پسر (یتیم) حقی در سود و ثمرهٔ آن پروژه ندارد؛ زیرا اگر وصی در کار خود زیان می‌کرد، باز هم موظف بود امانتی را (سرمایه اصلی) که نزد او بود بپردازد. بنابراین، یتیم فقط حق مال تضمین‌شدهٔ خود را دارد، یعنی همان بیست سکه طلا که حق حتمی اوست. خداوند روی وصی را سفید و او را موفق بدارد؛ چراکه پاکدامنی و امانت‌داری نشان داد و هزینه‌های زندگی، پوشاک و تحصیل یتیم را حساب نکرد و چیزی از مال یتیم (یعنی همان بیست سکه طلا) برنداشت؛ بلکه به نظر من او با عفت و درست‌کاری رفتار کرده است.
بنابراین: وصی موظف است تنها مال تضمین‌شدهٔ یتیم یعنی همان بیست سکه طلا را پرداخت کند. او پاکدامنی به خرج داد و چیزی از مال یتیم برنداشت؛ بلکه خداوند او را از این امر بی‌نیاز کرد و او با عفت و درست‌کاری عمل نموده‌است، تصدیق فرمودهٔ خداوند تعالی:
{وَابْتَلُوا الْيَتَامَىٰ حَتَّىٰ إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُم مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ ۖ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَن يَكْبَرُوا ۚ وَمَن كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۖ وَمَن كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ ۚ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ حَسِيبًا ﴿٦﴾‏} صدق الله العظيم [سُورَةُ النِّسَاءِ].

برادرتان خليفة الله الإمام المهديّ ناصِر مُحَمَّد اليَمانيّ.
======== اقتباس =========
اقتباس: اضغط للقراءة


اخرین به روز رسانی: يوم أمس 07:52 PM
2

سؤال روشن بود و پاسخ به سؤال نیز روشن، بدون اینکه سؤال از جایگاهش تحریف شود یا به‌صورت ناخواسته از سوی پرسش‌کننده تغییر داده شود. ای دوستانم در راه خدا، پس نیازی به اختلاف و بدگویی و تخریب یکدیگر در میان خودتان نیست؛ و اهانت و تخریب یکدیگر بر شما حرا

- 2 -
الإمام المهديّ ناصِر مُحَمَّد اليمانيّ
08 - رمضان - 1447 هـ
25 - 02 - 2026 مـ
۶ – اسفند – ۱۴۰۴ ه.ش.
11:58 صبح
(بحسب التَّقويم الرّسميّ لأم القُرى)

[لمتابعة رابط المشاركة الأصلية للبيان]
https://mahdialumma.online/showthread.php?p=496370
_________

سؤال روشن بود و پاسخ به سؤال نیز روشن، بدون اینکه سؤال از جایگاهش تحریف شود یا به‌صورت ناخواسته از سوی پرسش‌کننده تغییر داده شود. ای دوستانم در راه خدا، پس نیازی به اختلاف و بدگویی و تخریب یکدیگر در میان خودتان نیست؛ و اهانت و تخریب یکدیگر بر شما حرام است. از خدا پروا کنید، باشد که رستگار شوید. و ما به‌زودی در آنچه درباره‌اش اختلاف داشتید، به حق میان شما داوری خواهیم کرد. رمضان بر شما و همه مسلمانان مبارک باد، و نصرٌ مِن اللهِ وفتحٌ قريبٌ...

بِسمْ الله الرَّحمن الرَّحيم، و صلوات و سلام خداوند بر خاتم پیامبران و فرستادگان، و پیروان ایشان باد، کسانی که با بینش و بصیرت الهی یعنی قرآن عظیم‌ مردم را به‌سوی حق دعوت می‌کنند.
و ای دوستانم در راه خدا، طلا مانند کالاهای کنسروی و فروشگاه‌های مواد غذایی نیست که اگر فروخته نشوند فاسد شوند و تاریخ مصرفشان به پایان برسد؛ پس اگر متوفّا میراثی بر جای گذاشته باشد ــ مانند مغازه‌ها و املاک تجاری برای خرید و فروش ــ این اموال، خواه ناخواه، علی‌رغم میل یتیم در معرض سود و زیان هستند [یتیم خودش نقشی در مدیریت آن ندارد] و تنها چیزی که از حقّ او محافظت می‌کند، امانت‌داری و درست‌کاریِ وصی (سرپرست قانونی) است. آنان در سود و زیان شریک هستند اما زیان را برای دختران همانند پسران محاسبه نکنید، بلکه زیانِ دخترِ یتیم به اندازهٔ نصف زیانِ پسر یتیمِ محاسبه می‌شود؛ زیرا سهم پسر برابر با سهم دو دختر است. بنابراین، زیان هر یک به اندازهٔ سهم او از میراث محاسبه می‌گردد، و چون سهم دختر نصف سهم پسر است، زیان او نیز به همان نسبت خواهد بود. پس جایز نیست که زیان را برای همه به‌طور مساوی حساب کنید، در حالی که هنگام سودِ تجارت، سهم دختر نصفِ سهم پسر است! این عادلانه و منصفانه نیست. بلکه زیان هر کس باید به اندازهٔ سهم او از میراث محاسبه شود؛ و این در حالتی است که متوفّا مغازه‌ها یا اموال تجاری‌ای بر جای گذاشته باشد که قابلیت سود دارند و در عین حال در معرض زیان‌اند؛ چرا که این اموال کالای تجاری‌اند و تابع خرید و فروش و سود و زیان بر اساس عرضه و تقاضا هستند. و همچنین در هر ارثی که شامل مغازه‌ها و اموال تجاری باشد، هر یک از وارثان سهمی از سود و سهمی از زیان دارند؛ و سود و زیان هر کس به اندازهٔ سهم او از میراث محاسبه می‌شود، چه ترکه شامل مغازه‌های تجاری باشد و چه املاک و مستغلات. زیرا این اموال ماهیت تجاری دارند و طبعاً همراه با سود و زیان‌اند؛ پس وارثان در آن شریک‌اند و هر یک به اندازهٔ سهم خود از ترکه، در سود و زیان نیز سهیم خواهد بود؛ این حکمِ قاطع و روشن است و شوخی‌بردار نیست.
و اما اگر پدرِ یتیمان بیم آن داشته باشد که وصی فردی بی انصاف و طمّاع باشد و عدالت را رعایت نکند و از خدا پروا نکند، در این صورت می‌تواند در زمان حیات خود و پیش از مرگش، اموالش را تقسیم کند؛ تصدیق فرموده خداوند تعالی:
{فَمَنْ خَافَ مِن مُّوصٍ جَنَفًا أَوْ إِثْمًا فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿١٨٢﴾} ‏صدق الله العظيم [سورة البقرة].
و مقصود از «اصلاح» در اینجا ـ آن‌گونه که منظورِ آیه است ـ این است که انسان، پیش از مرگ و در زمان حیات خود، در حالی که سالم و تندرست است، اموالش را تقسیم کند. پس او حق دارد دارایی‌اش را میان فرزندانش تقسیم نماید، تا به سبب ترس از وصیِ بی انصاف و طمّاع (خواه بزرگ‌ترین فرزندش باشد یا یکی از خویشاوندان)، پس از مرگش ظلم، اختلاف و درگیری میان آنان پدید نیاید. بنابراین، این کار نوعی اصلاح و پیشگیری از نزاع میان وارثان است، پیش از آنکه پس از وفات او اختلاف و مشکل میانشان رخ دهد. با اینکه وصی بزرگ‌ترین فرزند اوست، اما انسان از انحراف و گناه او بیم دارد؛ بنابراین حقّ آن است که در زمان حیات خود، ترکه‌اش را میان وارثان تقسیم کند، یا سهم هر یک را در بانک قرار دهد (به نام یتیم). هیچ اشکالی ندارد که یتیم سود کمی دریافت کند تا وقتی بزرگ شد؛ این ربا نیست، زیرا پول یتیم در قالب یک قرارداد تجاری با سود اندک قرار داده شده است. ای کسانی که به صاحبان بانک‌ها رحم می‌کنید اما به یتیم ظلم می‌کنید! این روش همان تقسیم عادلانه و صحیح است و از ستم جلوگیری می‌کند.
و در هر حال، مهم‌ترین نکته این است که سرمایهٔ یتیم تا زمان بلوغش حفظ شود. اما وقتی که قصد استفاده از اموال یتیم برای تجارت غیر بانکی باشد، این دیگر نوعی تجارت است که با سود و زیان همراه است و تابع قواعد تجارت و ریسک آن خواهد بود.

ما همچنان برادر بزرگوار متوفّا را بسیار ستایش می‌کنیم، کسی که بیست سکه طلا نزد او گذاشته شده بود؛ زیرا این بیست سکه به‌صورت امانت نزد او محفوظ بود و به هیچ قرارداد تجاری همراه با سود و زیان وابسته نبود. چنین به نظر می‌رسد که پدر، به دلیل اعتمادش به او، این مبلغ را به‌صورت مخفیانه به برادر صالح خود سپرده بود، درحالی‌که در زمان حیات خود سالم و تندرست بود و مرگ ناگهان فرا رسید. اما برادر، به جای اینکه میراث یتیم را تحویل دهد، با توجه به اینکه یتیم هنوز کودک و نابالغ بود، بیست سکه طلا را در یک تجارت سرمایه‌گذاری کرد تا از سود آن، مخارج یتیم تأمین شود تا وقتی بزرگ شد. در این حالت، اگر وصی در سرمایه‌گذاری این بیست سکه ضرر می‌کرد، ما او را مسئول بازگرداندن همان مقدار سپرده‌شده توسط متوفّا، یعنی بیست سکه طلا می‌دانستیم، زیرا این مبلغ به‌صورت امانت نزد او بود. حتی اگر او برای تأمین مخارج آنان در طول این مدت پول خرج کرده باشد، به او می‌گوییم: این حقّ قرابت است و جزو مسئولیت ما نسبت به خانواده محسوب می‌شود، پس از طلبِ هزینه‌های صرف‌شده برای نگهداری آنان خودداری کن.
اما او سال‌ها برای یتیم و مادرش خرج کرده، شاید حتی بیشتر از بیست سکه طلا، و سرمایه‌ای که به او به‌صورت امانت سپرده شده بود را بازگردانده است. با چه حقی یتیم ادعا می‌کند که عمو پولی به او بدهکار است، درحالی‌که وصی سال‌ها یتیم و مادرش را از نظر مالی تأمین کرده، برایشان خرج کرده، و این هزینه‌ها را از سرمایه‌ای که پدر متوفّا به او سپرده بود (بیست سکه طلا) کسر نکرده و امانت را همان‌گونه بازگردانده است؟
و ما به حق می‌گوییم: از خداوند می‌خواهیم به خاطر راستی و درستکاری‌اش به او برکت دهد! زیرا این مبلغ به‌صورت نقد و امانت نزد او بود و هیچ توافقی مبنی بر سرمایه‌گذاری در تجارتی که ممکن بود سود یا زیان داشته باشد، انجام نشده بود. بلکه در صورت زیان، او موظف است همان مبلغ امانت را که پدر متوفّا به فرزندان و همسرش سپرده بود، بازگرداند (بیست سکه طلا). این حکم قاطع و جدّی است و شوخی‌بردار نیست، تصدیق فرموده خداوند تعالی:
{۞ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ النَّاسِ أَن تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ ۚ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُم بِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا ﴿٥٨﴾‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ﴿٥٩﴾‏} صدق الله العظيم [سورة النساء]

وسلامٌ على المُرسَلين والحَمدُ للهِ ربِّ العَالَمين..
أخوكم خليفة الله الإمام المهديّ
ناصِر مُحَمَّد اليَمانيّ.
======== اقتباس =========
اقتباس: اضغط للقراءة